Manyezit üretiminde kaliteyi belirleyen aşamalardan biri ayıklamadır. Ballık sahamızda cevher bant üzerinde elle, renk ve doku farkından yararlanarak ayıklanıyor (bkz. “Triyaj” yazımız). Dünyada ise sensör tabanlı ayıklama sistemleri giderek yaygınlaşıyor.
Nasıl çalışır?
Bant üzerinde ilerleyen her parça sensörle taranır. Yazılım parçayı kabul ya da ıskarta olarak sınıflandırır ve hava püskürtücüleri istenmeyen parçaları milisaniyeler içinde ayırır. Optik sensörler renge, X-ışını geçirgenliği (XRT) ise malzemenin yoğunluğuna ve atom yapısına bakar; bu yüzden XRT, yüzeyi kirli ya da renk farkı az olan parçaları da ayırt edebilir.
Örnek: Kunwarara, Avustralya
QMAG’ın Kunwarara manyezit sahasında eski lazer ayıklayıcılar kumtaşı, çakıl ve koyu renkli dolomiti ayırıyordu. Bu cihazların yerine TOMRA’nın XRT ayıklayıcıları kuruldu. Şirkete göre yeni sistem, eskiden verimli işlenemeyen yüksek kalsiyumlu malzemeyi işleyerek çok daha düşük kalsiyumlu ürünler elde etmeyi sağladı; enerji ve su tüketiminde de önemli tasarruf getirdi. Kapasiteyi artırmak için ikinci bir XRT ünitesi eklendi.
Elle ayıklamanın yeri
Sensörler büyük ve sürekli hacimlerde tutarlı sonuç verir; deneyimli ekipler ise iri tanelerde parlaklık, kırık yüzey ve doku gibi ince farkları okuyabilir. İki yöntem birbirini tamamlar.
Kaynak: TOMRA Mining (2023).
