İklim Kanunu’nun ardından Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) usul ve esaslarını belirleyen düzenleme 27 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi. Sistem, sanayideki büyük salım kaynaklarına sera gazı emisyon izni ve emisyon tahsisatı yükümlülüğü getiriyor; Avrupa Birliği’nin 2005’ten beri uyguladığı emisyon ticaret sisteminin Türkiye’deki karşılığı olarak görülüyor.

Kimler kapsamda?

Düzenleme, yıllık salımı 50.000 ton CO₂ eşdeğerinin üzerinde olan B ve C kategorisi tesisleri kapsıyor. Sistem bir pilot dönemle başlıyor; pilot dönemin kapsamını, süresini ve uygulama esaslarını Karbon Piyasası Kurulu belirleyecek. Pilot döneme katılan işletmeler ilk izleme metodolojisi planlarını yürürlükten itibaren iki ay içinde sunmak zorunda.

Temel yükümlülükler

  • İklim Değişikliği Başkanlığı’ndan sera gazı emisyon izni almak. İzin beş yıl geçerli; yenileme başvurusu süre bitmeden en az altı ay önce yapılmalı.
  • Doğrulanmış yıllık emisyon raporu sunmak.
  • Doğrulanmış emisyon kadar tahsisatı, izleyen yılın kasım ayının son iş gününe kadar teslim etmek.
  • Tahsisatların bir kısmı üretim düzeyi ve emisyon yoğunluğuna göre ücretsiz dağıtılıyor, kalanı birincil piyasada açık artırmayla satılıyor. Piyasa işletmecisi EPİAŞ.

İşletmelere izin almak için İklim Kanunu’nun yürürlüğünden itibaren üç yıl süre tanınıyor; Karbon Piyasası Kurulu bu süreyi iki yıla kadar uzatabiliyor.

Manyezit ve kalsinasyon açısından

Manyezit pişirilirken açığa çıkan karbondioksit, yakıttan bağımsız bir proses emisyonudur (ayrıntılar “Manyezitin karbon ayak izi” yazımızda). AB emisyon ticaret sisteminde günlük kapasitesi 50 tonu aşan fırınlarda manyezit kalsinasyonu doğrudan kapsamda yer alıyor. Türkiye’de de kalsinasyon ve sinter tesisleri, salım miktarlarına göre sistemin kapsamına girebilir.

Açık ocak madenciliği ve ham manyezit hazırlama (kırma, eleme, yıkama ve ayıklama) ise görece düşük salımlı faaliyetler. Yine de müşterilerin karbon raporlaması için tedarik zincirindeki verilerin önemi artıyor.

Kaynak: Türkiye ETS düzenlemesine ilişkin basında yer alan bilgiler (Ağustos 2026). Uygulamada ilgili mevzuat metni esas alınmalıdır.