Manyezit
Manyezit (MgCO₃), yüksek sıcaklıkla çalışan sanayinin vazgeçilmez hammaddesi olan refrakter malzemelerin temelidir.
Manyezit nedir?
Manyezit, magnezyum karbonattan (MgCO₃) oluşan bir mineraldir. Sektörde ve halk arasında magnezit adıyla da bilinir.
1.400 °C’nin üzerinde kalsine edilen manyezitten sinter manyezit, yaklaşık 900 °C’de kalsine edilen manyezitten ise kostik kalsine manyezit elde edilir. Dünyada sinter manyezitin %75’i manyezit mineralinden üretilir.
Sinter manyezitin neredeyse tamamı refrakter endüstrisinde bazik refrakter tuğla ve monolitik malzeme olarak tüketilir. Bazik refrakter tuğlanın en az %70’i metal rafine endüstrisindeki fırın ve potalarda, çimento döner fırınlarında ve çelik endüstrisinde kullanılır. Monolitik harçlar ise fırın ve potalarda dövme, döküm ve tamir malzemesi olarak kullanılır.
- 1.400 °C+Sinter manyezit için kalsinasyon
- ~900 °CKostik kalsine manyezit için kalsinasyon
- %75Dünyada manyezitten üretilen sinter payı
- %70+Bazik tuğlanın metal, çimento ve çelikteki payı
Kostik kalsine manyezitin kullanım alanları
Hayvan yeminden uranyum karbonat liç sistemlerine kadar geniş bir kullanım alanı vardır.
Tarım ve hayvancılık
İnce taneli olarak hayvan yemine katılır; iri taneli olarak gübre endüstrisinde kullanılır.
İnşaat
Zemin kaplamaları, yalıtım blokları ve hafif yapı elemanlarında.
İlaç ve tıp
İlaç endüstrisinde ve tıbbi uygulamalarda.
Kimya
Magnezyum bileşiklerinin üretiminde başlangıç malzemesi olarak.
Lastik ve plastik
Stabilizatör ve vulkanizasyon katkısı olarak.
Kâğıt
Kâğıt endüstrisinde.
Otomotiv yağları
Yüksek devirli motorlarda asitlerin nötrleştirilmesinde katkı maddesi olarak.
Uranyum oksit eldesi
Karbonat devrelerinde absorban ve katalizör olarak.
Refrakter malzemeler neden stratejiktir?
Refrakter malzemeler; demir-çelik tesislerinin yüksek fırınları ve konverterleri, çelik dökümhanelerinin elektrik ark ocakları, çimento fabrikalarının döner fırınları, kok ve cam ergitme fırınları, seramik fabrikaları, termik santral kazanları, alüminyum tesisleri ve kireç fırınları gibi yüksek sıcaklıkta üretim yapan pek çok sanayi kuruluşunun çalışabilmesini sağlar.
Bu malzemelerin belirli bir kullanım ömrü vardır ve fırınlardaki örgülerin düzenli olarak yenilenmesi gerekir. Refrakter malzemeyi zamanında temin edemeyen bir tesis üretimini durdurmak zorunda kalabilir; ithalata bağımlı bir ülkede tedarikteki bir kesinti tüm temel sanayiyi etkileyebilir. Bu nedenle refrakter hammaddeler temel sanayi için stratejik önem taşır.
Manyezit nasıl zenginleştirilir?
Manyezit teknolojisi madensel üretimle başlar. Yatağın şekline, boyutlarına ve cevher dağılımına göre değişmekle birlikte en sık uygulanan yöntem açık ocak işletmeciliğidir. Kristalin manyezitin karakteristik gang mineralleri dolomit, biyotit, granat, talk ve bir miktar kuvars; jel manyezitin ise serpantin ve opaldir.
Tavuklama ve triyaj (elle ayıklama)
Manyezit ile gang mineralleri arasındaki renk farkından yararlanılarak yapılan zenginleştirmedir. Uygulanan tane boyutunun 25 mm’den büyük olması gerekir. Ayırma, optik ayırıcı makinelerle otomatik olarak da yapılabilir. Ballık tesisimizde triyaj, deneyimli ekiplerimiz tarafından uygulanır.
Ağır ortam ile zenginleştirme
Manyezit ile gang mineralleri arasındaki yoğunluk farkından yararlanılır. Ağır ortam kabı olarak koni, tambur ve siklon kullanılır; ağır ortam için 6,7–6,9 g/cm³ yoğunluklu atomize ferrosilisyum tercih edilir.
Manyetik ayırma
Serpantinin manyetik duyarlılığı manyezitten yüksek olduğundan, uygun tane boyutlarında bu iki mineral manyetik ayırıcılarla birbirinden ayrılabilir. Bunun için serpantinin az altere olması gerekir. Tesisimizde 0,5–2 cm tane boyutundaki ince taneli cevher manyetik ayırıcıdan geçirilir.
Elektrostatik ayırma
Manyezit ile gang mineralleri arasında az da olsa dielektrik sabiti farkı vardır. Ancak pratikte maliyetli olduğu için nadiren uygulanır.
Flotasyon ile zenginleştirme
Karbonatlar, silikatlar ve hidrate demir oksitlerden manyezitin ayrılmasında toplayıcı olarak genellikle yağ asitleri ve sabunlar kullanılır. Flotasyon hafif alkali ortamda yapılır; suda çözünmüş kalsiyumu çöktürmek için soda, kalgon ve sodyum silikat gibi maddeler eklenir. Bastırılmak istenen gangın cinsine göre sodyum sülfür, sodyum silikat ve tanik asit gibi bastırıcılar kullanılır.
Diğer yöntemler
Hidratasyon yoluyla ayırma, dereceli kalsinasyon yoluyla ayırma ile kalsinasyon ve gravite yoluyla ayırma.
Manyezitin tarihçesi
J.-C. Delamétherie, magnezyum karbonat, sülfat, nitrat ve klorür tuzlarına “magnezit” adını verdi. A. Brongniart da aynı terimi magnezyum karbonat ve silikatlar için kullandı.
C. F. Ludwig, Moravya’daki doğal magnezyum karbonatı tanımladı.
D. L. G. Karsten, adı yalnızca magnezyum karbonat için kullandı.
Manyezitin metalurjide refrakter olarak kullanımına ilişkin ilk bilgiler (1866–1868).
Fransa’da deniz suyundan magnezyum hidroksit çöktürülerek sentetik manyezit elde edildi.
Avrupa’da Bessemer ve açık fırınlarda astar olarak kullanılmaya başlandı.
ABD’de (Pensilvanya) dolomitten magnezya (MgO) üretildi.
Türkiye’de ilk manyezit üretimi başladı ve 1962’den sonra hızla arttı. Kalsine manyezit üretimi 1940’ta başladı, 1964’ten sonra yükseldi.
Eskişehir’de Sepetçi ve Margı (Kozlubel) köylerinde Fransız ve Avusturyalı yatırımcılar kalsine manyezit tesisleri kurdu; bu tesisler bugün çalışmıyor.
Seramik ve endüstriyel uygulamalar
Seramik sektörüne ve diğer endüstriyel kullanıcılara yönelik ürün ve tane boyutu seçenekleri için satış ekibimizle görüşebilirsiniz.
Numune, analiz ya da fiyat için bize yazın.
Ürünlerimiz, sevkiyat ve iş birliği talepleriniz için ekibimiz size dönüş yapsın.