Manyezit, kalsit ve dolomit, karbonat mineralleri ailesindendir ve elde birbirine çok benzeyebilir. Ancak kimyaları farklıdır ve bu fark, sanayideki kullanımlarını da belirler: Kireçtaşının ana minerali olan kalsit kireç ve çimento üretiminin, dolomit cam ve çelik sanayisinin, manyezit ise bazik refrakterlerin hammaddesidir.
| Özellik | Manyezit | Dolomit | Kalsit |
|---|---|---|---|
| Formül | MgCO₃ | CaMg(CO₃)₂ | CaCO₃ |
| Sertlik (Mohs) | 3,5–4,5 | 3,5–4 | 3 |
| Yoğunluk (g/cm³) | ~3,0 | ~2,85 | ~2,71 |
| Soğuk asitte | Köpürmez | Tozu zayıf köpürür | Kuvvetle köpürür |
Asit testi
Sahada en çok kullanılan yöntem, numuneye birkaç damla soğuk ve seyreltik (yaklaşık %10’luk) hidroklorik asit damlatmaktır. Kalsit hemen ve kuvvetle köpürür. Dolomit ancak toz hâline getirildiğinde ya da çizildiğinde zayıf bir köpürme gösterir. Manyezit ise soğuk asitte neredeyse hiç tepki vermez; köpürmesi için asidin ısıtılması gerekir. Asitle çalışırken eldiven ve koruyucu gözlük kullanılmalıdır.
Ağırlık ve sertlik
Aynı boyuttaki parçalar elde tartıldığında manyezit, yoğunluğu daha yüksek olduğu için biraz daha ağır gelir. Sertlik de ipucu verir: Kalsit çelik bir bıçakla kolayca çizilir; manyezit ve dolomit ise daha dirençlidir.
Kesin sonuç laboratuvarda
Saha testleri hızlı bir ön fikir verir. Kesin sonuç için kimyasal analiz (XRF) ya da mineral tayini (XRD) gerekir. Manyezit analizlerinin nasıl okunacağını ayrı bir yazımızda anlattık.
